Geçen gün ismini şükranla zikrettiğimiz şair M. Sukuti Karaca’nın Konya Halk Evi Dergisi’nde yayınlanan yazısını olduğu gibi aktarmanın kadirşinaslık ve tarihçilik adına bir vazife olduğunu düşünüyorum.
“Konya Halk Evi Dergisi’nin (eski eserler özel sayısını) okurken, Aksaray’daki tarihi anıtları düşündüm. Aksaray da vaktiyle Anadolu’nun mamur bir kasabası idi. Ak Saraylarıyla, camileriyle, sebilleriyle, kümbetleriyle, kervansaraylarıyla özel bir yurt köşesiydi. Ne yazık ki, yeterli ilgi gösterilmediğinden bugün Aksaray’da bir iki anıt ayakta kalabilmiştir. Onlar da bakımsız ve ilgisiz vaziyette…
Tarihlerin hayranlıkla söz açtıkları Aksaray’ın bugün yeri bile hakkıyla tespit olunamıyor. Gezginlerin hayretlerini üzerinde toplayan kal’ası bir toprak yığını halinde kültür dünyamıza ünlü bilginler yetiştiren medreseleri, kitabeleri hayır sever yurt çocuklarının adlarıyla süslenen imaretleri, camileri, kervansarayları, hamamları, hamamları bugün ya tamamen yıkılmış yahut da küçük bir nişanları ortada kalabilmiştir.
İhtimalimizin kurbanı olan, Aksaraydaki ata yadigarlarının birkaçının acı hikayelerinden burada kısaca söz açacağım.
Danişment oğullarına ait olan Beramunya Medresesi’nin bugün sol tarafı meydanda kalabilmiştir. O da tarihçi geçinen bazı kısa düşünceli aydınların işaretleriyle Sebil Mahallesi’ndeki yerinden kaldırılak ortaokul bahçesine dikildi.
Ervah Mezarlığı’da, Kalanlar Yolu üzerindeki iki tarihi künbet yıktırılarak, tuğla ve taşları belediye inşaatında kullanıldı.Bugün ayakta bulunan Kızıl Minare ile Zinciriye Medresesi de tehlike atlatmışlardır.14. yüzyıl bilginlerinden Cemalettin Aksarayi’nin ders okuttuğu Zinciriye kaldırılarak buğday kurulmak istenmişti.
Yere doğru bir parça meyilli bulunmasından ileride evinin üzerine yıkılacağını düşünen bir belediye azası Selçuk Oğulları’nın en kıymetli yadigarlarından olan Kızıl Minare’yi yok etmek sevdasına düşmüştü.
Ervah, Bedir Muhtar, Sinne Çayırı mezarlıklarındaki birçok tarihsel mezar taşları evlerde temel taşı olarak kullanılmıştır. Zinciriye Medresesi’yle, Dördüncü Kılıçarslan’ın meşhedinin kitabeleri yerlerinden sökülerek yok edilmişlerdir. Yine bir Darü’lhadis’in kitabelesinin metni, iki hoca efendi arasında anlaşmazlığa yol açmış; bu hocalardan biri zamanının müftüsü olduğundan, taşı yok etmek düşüncesiyle kitabeyi Ulu Cami hademesine parçalatmıştır.”
Uzun yazıların okunmadığını bildiğimden, bu kıymetli makaleyi ikiye bölüp, kalan kısmını da en kısa zamanda yayınlamak isterim. Hz. Allah (c.c.) yar ve yardımcımız olsun.
Yazar
E-Mail
Yorum Sayısı
Tarih
.jpg)
