Kadına Karşı Şiddeti Önleyici Tedbirler

Kadınlar, çocuklar ve ısrarlı takip mağdurları dahil olmak üzere şiddet mağdurlarının korunmasını amaçlayan tedbirler, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında düzenlenmiştir. Bu kanun, şiddet mağdurlarının korunması için çeşitli kurumlara başvuruda bulunulmasına olanak tanır.

Şikayet veya ihbarda bulunulduğunda, ilgili birimlerin koruma ve önleme amaçlı tedbirler alması zorunludur. Eğer şiddeti uygulayan kişi, bu tedbirlere uymazsa, üç ile on gün arasında zorlama hapsine çarptırılabilir. Ayrıca eğer ki fail şiddet ile birlikte kişinin özgürlüğünü de kısıtladı ise ilerleyen süreçte kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu cezası da söz konusu olabilecektir.

Türkiye’de, toplumsal sınıf fark etmeksizin, kadınların yaklaşık yarısı şiddete maruz kalmaktadır. Şiddet, fiziksel, psikolojik, cinsel, sözlü ve ekonomik olmak üzere çeşitli formlara bölünebilir. Bu konuda, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde birçok düzenleme bulunmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi, devletin ana görevlerinden biri olarak annelerin ve çocukların korunmasını ve her türlü istismar ile şiddetten uzak tutulmalarını belirler.

Bu tedbirlerin alınması ve kişinin haklarının savunulması süreçlerinde uzman bir hukuk bürosundan destek alınması, kişinin haklarının daha etkin biçimde korunmasını sağlayacaktır.

Koruma Talebinde Bulunmak İçin Nereye Başvurulabilir?

Şiddet gören veya şiddet görme tehlikesi altında olan her birey, kendileri veya başkası adına şikayette bulunabilir. Bu şikayet veya ihbar;

• Polis, jandarma ve sahil güvenlik gibi kolluk kuvvetlerine,
• İlgili mülki idare amirine,
• Cumhuriyet Başsavcılığına,
• Aile mahkemelerine

yapılabilir. Başvurulan birimin süreç üzerinde bir etkisi olmadığı için, erişimin en kolay olduğu birim tercih edilebilir.

Kimler Koruma Talebinde Bulunabilir?

6284 sayılı Kanun, koruma sağlanabilecek kişileri geniş bir yelpazede sunar. Bu kişiler şunlardır:

• Herhangi bir ayrım gözetmeksizin, şiddet mağduru veya mağdur olma riski taşıyan tüm kadınlar.
• Çocuklar.
• Aile bireyleri.
• Aile bağı veya herhangi bir ilişki olmaksızın, ısrarlı takip mağdurları.

Koruma Talebi Başvurusundan Sonra Süreç Nasıl İşler?

Koruma talepleriyle ilgili işlemler ve kararların uygulanması sırasında herhangi bir ücret talep edilmez.

Ayrıca,

• Kamu kurum ve kuruluşları ile meslek kuruluşları, şiddet durumunu derhal ilgili şikayet mercilerine bildirmekle yükümlüdür.
• Şikayet veya ihbar alan merciler, görevlerini gecikmeksizin yerine getirmelidir.
• Sözlü olarak yapılan şikayet veya ihbarlar, yazılı tutanağa dönüştürülür.
• Kolluk kuvvetleri, acil durumlarda koruyucu ve önleyici tedbirleri alabilir. Bu tedbirler, sonradan ilgili mercilerin onayına sunulur.
• Cumhuriyet başsavcılığına yapılan ihbarlar, tedbir kararı için ilgili hâkime veya mülki amire ivedilikle iletilir.
• Gerekli görülen durumlarda, korunan kişinin ve aile bireylerinin kimlik ve adres bilgileri gizlenebilir.
• Tedbir kararları, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) ile işbirliği içinde hızla uygulanır.
• Tedbir kararlarının uygulanması için teknik araç ve yöntemler kullanılabilir.

Şiddete Karşı Başvuru Halinde Uygulanabilecek Tedbirler Nelerdir?

6284 sayılı Kanun, hem korunan kişiler hem de şiddet uygulayanlar için çeşitli tedbirler öngörür. Tedbir kararı, altı ay süreyle verilebilir ve şiddetin devam etme ihtimali varsa süresi uzatılabilir ya da değiştirilebilir.

Koruyucu ve önleyici tedbirler olarak iki tür tedbir bulunmaktadır.

Şiddete Karşı Koruyucu Tedbirler

Koruyucu tedbirler, acil durumlar için ve geçici bir süreyle verilir. Bu tedbirlerin verilmesi için herhangi bir delil veya belge aranmaz. Şiddet mağdurunun iddiası yeterlidir.

Mülki amir tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler arasında;

• Barınma,
• Maddi yardım,
• Psikolojik, hukuki ve sosyal destek,
• Geçici koruma,
• Kreş hizmeti

bulunur. Bu kararlara karşı itirazlar, aile mahkemesine yapılabilir ve mahkeme bir hafta içinde kesin karar verir.

Hâkim tarafından verilebilecek koruyucu tedbirler;

• İş yerinin değiştirilmesi,
• Evli kişiler için ayrı yerleşim yeri belirlenmesi,
• Tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması,
• Korunan kişinin hayatî tehlikede olması durumunda, diğer tedbirlere ek olarak kişisel bilgi ve belgelerin değiştirilmesi

olarak sıralanabilir. Bu tedbirler, şiddet uygulayan kişinin cezai ve diğer hukuki sorumluluklarını etkilemez. Ayrıca, şiddet uygulayanın ceza yargılaması sonucunda ceza alması da mümkündür.

Şiddete Karşı Önleyici Tedbirler

Şiddet uygulayan veya uygulama ihtimali olan kişilere karşı alınacak önleyici tedbirler, hem mağdurun korunmasını hem de faile yönelik önlemleri içerir. Önleyici tedbirler genellikle hâkim tarafından verilir, ancak acil durumlarda kolluk kuvvetleri de tedbir alabilir.

Önleyici tedbirlerden bazıları şunlardır:

• Şiddet uygulayanın çocuklarla kişisel ilişkisinin sınırlandırılması veya tamamen yasaklanması,
• Hakaret, küçük düşürme ve tehdit içeren davranışların engellenmesi,
• Şiddet uygulayanın müşterek konuttan uzaklaştırılması,
• Şiddet uygulayanın mağdurun bulunduğu konut, okul veya iş yerine yaklaşmaması,
• Mağdurun şahsi ve ev eşyalarına zarar verilmesinin engellenmesi,
• Mağdurun iletişim araçlarıyla rahatsız edilmemesi,
• Şiddet uygulayanın silahının teslim alınması,
• Alkol ve uyuşturucu kullanmama ve bağımlılık tedavisine yönlendirilme,
• Sağlık kontrolü ve gerekirse tedavi,
• Türk Medeni Kanunu hükümlerine uygun olarak velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki düzenlemeleri,
• Şiddet mağdurunun ekonomik durumuna göre, talep edilmese dahi hâkimin tedbir nafakasına hükmetmesi.

Önleyici ve koruyucu tedbir kararlarına ve bu kararlara aykırılık sonucunda verilen zorlama hapsi kararlarına karşı, iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. Aile mahkemesi, itirazı bir hafta içinde kesin olarak değerlendirir ve karara bağlar.

Şiddet Uygulayan Tedbir Kararını İhlal Ederse Ne Olur?

Tedbir kararlarının ihlali halinde, bu durumun kolluk kuvvetleri tarafından tespiti ve Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesi gerekmektedir. Başsavcılık, durumu aile mahkemesine iletir. Aile mahkemesi, tedbir kararlarının ihlal edildiğini tespit ederse, ilgili kişiye üç gün ile on gün arasında zorlama hapsine karar verebilir. Şiddetin tekrarı durumunda, zorlama hapsi süresi on beş günden otuz güne kadar çıkabilir.

Zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez. Tedbir kararına aykırı davranan şiddet uygulayana, zorlama hapsine çarptırılacağı önceden bildirilmelidir. Bu, tedbir kararlarının ciddiyetini ve yaptırım gücünü vurgulayan önemli bir uyarıdır.