Şaşılık Nedir? Tedavisi Nasıl Yapılır?
Şaşılık, her iki gözün aynı anda aynı yere bakmaması durumudur. Her bir gözümüzü kontrol etmek için altı adet kas bulunur. Bu kaslar, hareketlerini yönlendiren beyinden sinyaller alır. Normalde, gözler birlikte çalışır ve her ikisi de aynı yere bakar. Göz hareketi kontrolünde sorunlar ortaya çıktığında, bir göz içeri, dışarı, yukarı ya da aşağı doğru dönebilir. Göz kayması sürekli olabilir ya da sadece kişi yorgun, hasta olduğunda veya çok okuma ya da yakın işlerle meşgul olduğunda görülebilir. Bazı durumlarda, her seferinde aynı göz kayabilir. Diğer durumlarda, her iki gözde de kayma olabilir.
Doğru göz hizalaması, çift görme, iyi derinlik algısı ve kayan gözde zayıf görme gelişimini önlemek için önemlidir. Gözler hizalanmadığında, beyin iki farklı görüntü alır. Başlangıçta bu, çift görmeye neden olabilir. Ancak zamanla beyin, kayan gözden gelen görüntüyü yok saymayı öğrenir. Tedavi edilmezse, göz kayması, bir gözde kalıcı olarak azalmış görme yeteneğine yol açabilir. Bu durum göz tembelliği olarak adlandırılır.
Çocuklarda şaşılık, genellikle 3 yaşına kadar gelişir. Ancak daha büyük çocuklar ve yetişkinler de bu durumu geliştirebilir. İnsanlar genellikle bir çocuğun şaşılığından kendi kendine geçeceğine inanır. Ancak bu doğru değildir. Göz kayması tedavi edilmezse göz kayması daha da ilerleyebilir.
Göz Kayması Nedenleri
Göz kayması, göz kasları, kaslara bilgi ileten sinirler veya göz hareketlerini yöneten beyindeki kontrol merkezi ile ilgili problemlerden kaynaklanabilir. Ayrıca diğer genel sağlık durumları veya göz yaralanmaları nedeniyle de gelişebilir.
Göz kayması geliştirme risk faktörleri arasında:
Aile geçmişi: Ebeveynleri veya kardeşleri gözde kayma olan kişilerin bu durumu geliştirme olasılığı daha yüksektir.
Refraktif hata: Belirgin bir miktarda düzeltilmemiş hipermetropisi olan kişiler, objeleri net tutmak için yapmaları gereken ekstra göz odaklanması nedeniyle gözde kayma geliştirebilirler.
Tıbbi durumlar: Down sendromu ve serebral palsi gibi durumları olan kişiler veya bir inme veya kafa travması geçiren kişiler, gözde kayma geliştirme riski daha yüksektir.
Göz Kayması Tedavisi
Şaşılığın erken teşhis ve tedavisi, kalıcı görme sorunlarını önleyebilir ve gözlerin doğru bir şekilde hizalanmasını sağlar. Bu nedenle, bir çocuğun gözlerinin düzgün hizalanmadığından şüpheleniliyorsa, bir göz doktoruna başvurulması önemlidir.
Şaşılık tedavisi, durumun şiddetine ve türüne bağlı olarak gözlükler, egzersizler, kapama veya şaşılık ameliyatı içerebilir. Bu tedaviler, beyne her iki gözden de düzgün bir görüntü gönderilmesini sağlamayı amaçlar.
Göz kayması ciddi bir durumdur ve göz sağlığı için önemlidir. Erken teşhis ve doğru tedavi ile göz kaslarının kontrolü sağlanabilir ve gözlerin düzgün bir şekilde hizalanması mümkün olabilir. Bu durum, çocuğun hem okul performansını hem de genel yaşam kalitesini önemli ölçüde iyileştirebilir.
Şaşılık Ameliyatı
Şaşılık ameliyatı, göz küresinin dışında bulunan kaslar üzerinde gerçekleştirilen bir operasyondur. Bu ameliyatın ana hedefi, iki gözün paralel olmasını sağlamak ve böylelikle göz kayması durumunu tamamen gidermektir. Şaşılık ameliyatı sırasında, kasların gücü duruma bağlı olarak artırılır veya azaltılır. Dahası, bu işlem sırasında kasların hareket noktaları da yeniden düzenlenir.
Şaşılık ameliyatı ardından yaklaşık bir hafta içinde hastalar günlük yaşamlarına tamamen dönebilirler. Ameliyat sonrası gözlerde kızarıklık oluşması oldukça normaldir ve bu kızarıklıklar 3-4 haftaya kadar sürebilir. Bu süre zarfında, uygun damla kullanımı ile bu kızarıklığın hafifletilmesi mümkündür.
