Sözleşmeler Hukuku

Sözleşme, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.1’de; “Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.” şeklinde hüküm altına alınmıştır. Sözleşme kavramı, öğretide farklı anlamlara gelecek şekilde kullanılmaktadır. En az iki tarafın hukuksal bir neticeye ulaşmak amacıyla, karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları sonucu meydana gelen hukuki işlem, dar anlamda sözleşmeyi ifade eder.

Geniş anlamda sözleşme ise işbu hukuki işlemle birlikte tesis edilen hukuki ilişkidir. Sözleşmeler hukuku, sözleşmelere ilişkin kuralları, ilkeleri, usul ve esasları inceleyen ve düzenleyen hukuk dalıdır. İş sözleşmeleri, reklam sözleşmeleri, alım satım sözleşmeleri, şirket ana sözleşmeleri, kira sözleşmeleri, franchising sözleşmeleri ve e – ticaret sözleşmeleri, sözleşmeler hukukunun inceleme alanına giren ve uygulamada sıkça karşılaşılan sözleşmelerden bazılarıdır.

Borçlar hukukuna temel teşkil eden ve önemli bir bölümü oluşturan sözleşmeler hukukunun bağlayıcı ilkeleri; sözleşme yapma – yapmama hürriyeti (sözleşme serbestisi), tarafların iradeleri ve sözleşme hükümleri çerçevesinde hakların koruma altına alınması ilkeleridir. Sözleşmeler hukukuna hakim olan temel ilkelerin hüküm altına alındığı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, sözleşmeler hukukunun asli kaynağıdır.

En az iki gerçek veya tüzel kişinin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla tesis edilen hukuki işleme “sözleşme” denir. Sözleşme ile birlikte birtakım haklar ve yükümlülükler doğar. Herkes, sözleşme yapma hakkını haizdir. Nitekim 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyet Anayasası’nın 48. maddesi, bireylerin sözleşme yapma özgürlüğünü güvence altına almaktadır.

Sözleşme tarafları, genel hukuk kurallarına aykırılık teşkil etmediği takdirde, istedikleri konuda irade beyanında bulunabilir, sözleşme düzenleyebilir. Yaşamın doğal seyri içinde pek çok ilişkinin temelini sözleşmeler oluşturur. Sözleşmeler hukuku, sözleşmelerden doğan hukuki ilişkilerin incelendiği, kuralların belirlenerek tanzim edildiği hukuki disiplindir.