Tarihte Aksaraylı Ünlüler

İç Anadolu Bölgesi pek çok ünlü yer bulunuyor. Bunlardan birisi de Aksaray şehri oluyor. Aksaray içerisinde pek çok güzellik bulunmasının yanı sıra tarihte Aksaray ünlüleri de günümüze hatta geçmişe dair izler sergiliyor.

İşte bu ünlü isimler;

• Genç Osman, İkinci Osman olarak da bilinir. Divan edebiyatında ünlü isimlerden birisi olarak Farisi mahlasını kullanmıştır. 16. Osmanlı padişahı ve 95. İslam halifesi olarak kabul edilir. 13 yaşında amcası Sultan Mustafa’nın tahttan indirilmesi sonucu tahta geçmiştir.

• Cemal Havreti, Osmanlı döneminde yaşamış olan Mutasavvıf ve divan şairidir. Çelebi halife olarak da bilinmekte olup Halvetiyye tarikatının İstanbul’daki ilk kurucusu ve temsilcisidir. Aynı zamanda Cemaliye kolunu kurmuştur.

• Kılıç Arslan, Türkiye Selçuklu Devleti’nin Sultanı. 1. Ruknettin Mesud’un yerine tahta geçti. Anadolu Selçuklu tarihi içerisinde ilk kez altın sikke basılmış hükümdarlık olarak bilinir.

• Pir Ali Sultan Aksarayi, Anadolu’da yetişmiş olan Aksaraylı ünlüler içerisinde yer alır. İslam alimlerinden biridir. 1976 yılında Aksaray doğumlu olduğu bilinir. Türbesi üzerinde bulunan mezar taşında baba olarak Bahaeddin Ali ismi yazar.

• Sadrazam Piri Ali Paşa, 1. Selim saltanatının son yıllarında ve 1. Süleyman saltanatının ilk yıllarında yani 1518 ile 1523 yıllarında 5 yıl 5 aylık sadrazam görevi yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

• Somuncu Baba, Osmanlı dönemi kuruluş yıllarında Anadolu’da yetişen alimlerden biridir. Gerçek adı Hamit’tir. Aslen 1349 yılında Kayseri’de doğmuştur. Soyu 24 kuşaktan Peygamber Efendimize dayanmaktadır. Aksaray, Şam ve Erdebil’de alimlik dersleri almış tasavvuf ve ilim konusunda derece elde etmiştir. 1395 senesinde öğrencisi olan Hacı Bayram ile birlikte Osmanlı Devleti’nin başkentine gelmiştir. Bursa’da kendini Somuncu Baba olarak tanıtmış ve Fatiha suresini 7 farklı manada tefsir etmiştir. Daha sonra hacca gitmiş ardından ise Aksaray’a gelmiştir. Hayatının kalanını Aksaray’da geçirmiş ve 1412 yılında vefat etmiştir. Kabr-i Şerifi ise Aksaray’da bulunan Ervah kabristanlığı içerisinde yer alıyor.

• Şeyhülislam Zenbilli Ali Efendi, Osmanlı Devleti döneminde görev yapmıştır. Gerçek adı Ali Cemal olarak bilinir. Molla Fenari nin hocası ve bir Murat’ın ünlü alimlerinden olan Cemaleddün Muhammed Aksarayi soyundan elen Ahmet İbn-i Mehmet Çelebi’nin oğlu olmaktadır.

• Tabduk Emre, Horasan erenleri arasında yer alan Türkmen ve Alevi Bektaşi dervişi olarak bilinir. Aynı zamanda Yunus Emre’nin öğretmenidir. Tapduk Emre’nin net olarak mezarı bilinmemektedir. Ancak Aksaray ve Konya gibi şehirlerden birinde olduğu düşünülüyor. Yazarlar arasında yer alan İskender Pala tarafından yazılmış OD romanında Tapduk Emre’ye dair bölümler vardır.

• Yusuf Hakiki Baba, Somuncu Baba’nın yani Hamidi Veli Hazretlerinin oğludur. Babası doğrultusunda ilerlemiş olup Konya ve Aksaray medreselerinde eğitim gördü. Vefat edene kadar Aksaray’da bulunan evinde şeyh görevini yaptı. Hakikatname ve Muhabbetname gibi eserleri bulunur. Türbesi ise Aksaray’da Şeyh Hamit Mahallesi’nde bulunan evinin bahçesinde yer almaktadır. Günümüzde hala ziyaret edilen alan olmaktadır.

Aksaray turistik olarak sıklıkla tercih edilen bir yer olduğu gibi tarihi ile de oldukça büyük bir öneme sahiptir. Yukarıdan da anlaşıldığı gibi Aksaray günümüzde olduğu gibi tarihte de oldukça fazla Aksaray ünlü kişiler yer almaktadır.