Tapuda Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Tapuda miras paylaşımı, bir kişinin vefatı sonucu arkasında bıraktığı malvarlığının, tapu kütüğünde mirasçılara dağıtılması işlemidir. Miras bırakanın ölümü ardından, mirasçılar arasındaki mutabakat ile tapuda mirasın paylaşımı gerçekleştirilebilir. Mirasın anlaşma yoluyla paylaşılamaması durumunda, paydaşlardan biri tarafından açılan dava, ortaklığın giderilmesi davasıdır.

Mirasçıların tamamı, miras paylaşım anlaşmasını imzalayarak tapuda mirasın dağıtımını ve geçişini sağlayabilirler. Eğer mirasçılar arasında anlaşmazlık mevcutsa, herhangi bir mirasçı, Sulh Hukuk Mahkemesi’nde miras paylaşım davası açabilir. Bu dava sonucunda, mirasın paylaşımı gerçekleştirilir ve tapuda kayıt altına alınır.

Mirasçılar, paylaşımın nasıl yapılacağı konusunda serbestçe anlaşabilir ve bunu bir sözleşme ile resmileştirebilirler. Paylaşım, ya doğrudan paylaşım ya da yazılı bir paylaşım anlaşması ile sonuçlanır. Miras paylaşım anlaşmasının geçerli olabilmesi için gerekenler:

• Tüm mirasçıların imzasının bulunması,
• Anlaşmanın yazılı olarak düzenlenmiş olması.

Anlaşmanın geçerliği için adi yazılı form yeterlidir. Taşınmaz mallar söz konusu olsa bile, taşınmazın paylaşımı için resmi bir anlaşma yapılması zorunlu değildir. Bu, taşınmaz mülkiyetinin devredilmesini gerektiren sözleşmelerin resmi şekilde yapılması kuralına bir istisnadır. Yazılı olarak yapılan miras paylaşım sözleşmesinin ardından, taşınmaz malların mülkiyeti tapuda tescil ile devredilebilir. Mirasçıların bu konuda anlaşamaması halinde, paylaşım davası açılarak mirasın paylaşılması talep edilir. Her mirasçı, tereke içindeki malların mümkünse aynen, değilse satış yoluyla paylaşılmasını sulh hukuk mahkemesinden talep edebilir.

Vefat eden kişinin ölümü, mirasçılar için birçok hukuki süreci başlatır. Bunlar arasında mirasçılık belgesinin temini, tapuda miras paylaşımının yapılması, banka hesaplarındaki paraların mirasçılara devri, araçların devri, tenkis davası ve muris muvazaası gibi hukuki işlemler yer alır. Kadim Hukuk Danışmanlık olarak, tapuda miras paylaşımının nasıl yapıldığına dair bilgilendirme yapacağız.

Miras Nedir?

Miras, miras bırakanın mal varlığı anlamına gelir. Bir kişinin ölümüyle, mirasçılar, ölen kişinin varlıkları üzerinde hak sahibi olurlar. Miras, bütünüyle mirasçılara geçer. Mirasçı sayısı birden fazla olduğunda, kanuni bir miras ortaklığı oluşur. Bu, tereke üzerinde mirasçıların ortak hak sahibi oldukları anlamına gelir. Hiçbir mirasçı, diğerinden bağımsız olarak kendi payını tapuda üzerine alamaz.

Bir kişinin vefatıyla, onun mal varlığının mirasçılara geçmesi işlemlerine genel olarak miras işlemleri denir. Miras bırakan, malvarlığını yasal mirasçılarına çeşitli yollarla aktarabilir veya soybağı olmayan kişilere de mirasını bırakabilir.

Vefat Edenin Yasal Mirasçıları Kimlerdir?

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre, vefat edenin yasal mirasçıları şunlardır:

• Kan hısımları,
• Hayatta kalan eş,
• Evlatlık,

Yasal mirasçıların saklı payları, miras bırakanın malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlandırır. Miras bırakan, altsoyu, ebeveynleri, kardeşleri veya eşi varsa, yasal mirasçıların saklı payları dışında miras üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.

Mirasçılık Belgesi Nedir, Nasıl Alınır?

Mirasçılık belgesi veya veraset ilamı, miras bırakanın ölümünden sonra kimlerin ne oranda mirasçı olduğunu belirten bir belgedir. Mirasçılık belgesi, mirasçının miras üzerindeki hakkını resmi olarak belgeler.

Mirasçılık belgesi, miras bırakanın ölümünden sonra alınabilir. Bu belge, Sulh Hukuk Mahkemelerinden ya da noterden alınabilir. Mirasçılık belgesi için başvuru yapılmalı, bu belge yasal mirasçılara otomatik olarak verilmez.

Mirasçılar, mirasçılık belgesi için sulh hukuk mahkemesine veya notere başvurabilir. Mirasçılık belgesine itiraz edilebilir. Itiraz durumunda, diğer mirasçılar davalı olarak gösterilerek belgenin iptali için dava açılabilir. Bu dava için yetkili mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Tapuda Miras Paylaşımı Nedir?

Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar, miras mal varlığına bir bütün olarak ortak olurlar. Bu zorunlu ortaklığa elbirliği ile mülkiyet denir ve mirasın paylaştırılmasıyla sona erer. Mirasçılar, mirası kendi rızalarıyla yaptıkları anlaşmayla veya yargı yoluyla paylaşabilirler. Mirasçıların kendi aralarında yapacakları paylaştırmada serbesttirler ve bu paylaşım yazılı olarak gerçekleştirilebilir.

Sıklıkla karşılaşılan hukuki problemlerden biri, mirasçıların miras kalan taşınmazların intikal işlemlerini uzun süre yapmamaları ve yeni Tapu Belgelerini çıkartmamalarıdır. Bu sorun genellikle, mirasçıların hangi kamu kurumunda hangi işlemleri yapacaklarını bilmemelerinden kaynaklanır.

• İlk adım olarak, miras bırakanın (muris) mirasçısı olduğunuzu gösteren bir belgeye ihtiyacınız vardır. Bu belgenin resmi adı “Veraset İlamı”dır ve noterden ya da Sulh Hukuk Mahkemesinden temin edilebilir. Mirasçılık belgesi, kimlerin ve hangi oranda mirasçı olduğunu gösterir.
• Eğer taşınmaz bir gayrimenkul miras kaldıysa, öncelikle gayrimenkulün bulunduğu belediyeye giderek Emlak Vergisini ödemeniz gerekmektedir. Emlak Vergileri, belediyenin banka hesaplarına da EFT veya havale yoluyla ödenebilir.
• Emlak vergilerini ödedikten sonra, Veraset ve İntikal Vergileri için Vergi Dairesine gidilmelidir. Vergiler ödendikten sonra, Vergi Dairesi tarafından, Tapu Müdürlüğüne hitaben, menkul ve gayrimenkul mallar için Veraset ve İntikal Vergilerinin ödendiğine dair bir belge düzenlenir. Bu belge, miras malı gayrimenkulün tapuda üzerinize geçirilmesi için gereklidir.
• Son olarak, https://webtapu.tkgm.gov.tr adresi üzerinden online başvuru yapılmalıdır. WEBTAPU başvurusunda, mirasçılık belgesi ve veraset ve intikal vergisinin ödendiğini gösteren belge sisteme yüklenmelidir.
• Taşınmaz bir mesken ise, Tapu Müdürlüğü güncel bir deprem sigortası poliçesi (DASK) talep edecektir.
• Başvuru yapıldıktan sonra, sistem üzerinden bir başvuru sıra numarası verilir.
• Başvuru numarası ile belgelerin fiziken tapuya teslim edilmesi gerekmektedir. Başvurucunun cep telefonuna gönderilecek mesajda, tapu harçlarının ödeneceği hesap bilgileri paylaşılır.
• Harçlar ödendikten sonra, Tapu Müdürlüğü yeni maliklere yeni Tapu Belgesini düzenleyerek teslim eder.

Veraset ve intikal işlemleri belirli bir süreye tabi değildir. Mirasçılar, istedikleri zaman bu işlemi gerçekleştirebilirler.

Tapuda Miras Paylaşımında İntikal Ücreti Ne Kadar?

Miras intikali, herhangi bir ücrete tabi değildir. Ancak, miras kalan taşınmazın emlak vergisi, veraset ve intikal vergisi gibi borçları varsa, bu borçların ödenmesi gerekir. Böylece, tapuyu üzerine alma ücreti olmasa da, gerekli vergi ve ücretlerin ödenmesi gerekmektedir.

2024 yılı için veraset ve intikal vergisi tarifesi şu şekildedir:

• İlk 1.700.000 TL için %1,
• Sonraki 4.000.000 TL için %3,
• Sonraki 8.700.000 TL için %5,
• Sonraki 17.000.000 TL için %7,
• 400.000 TL’yi aşan kısım için %10.
• 2024 yılı tapu işlemleri için döner sermaye bedeli 822 TL olarak belirlenmiştir.

Örnek; Eğer taşınmazın değeri 2.000.000 TL ise, ilk 1.700.000 TL için 17.000 TL, kalan 300.000 TL için 9.000 TL olmak üzere toplamda 26.000 TL veraset ve intikal vergisi ödenir.

Miras Paylaşma (Taksim Sözleşmesi) Nedir?

Türk Medeni Kanunu’nun 676. maddesi uyarınca, tüm mirasçıların katılımı ve yazılı şekilde gerçekleştirilmesi koşuluyla yapılan miras paylaşım sözleşmesi geçerlidir ve tarafları bağlar. Bu tür bir sözleşmenin noterde yapılma zorunluluğu olmamakla birlikte, noterde gerçekleştirilmesi bir seçenektir. Bu paylaşım, hem taşınır hem de taşınmaz malları kapsar.

Yasal mirasçılar, kendi aralarında veya atanmış mirasçılarla birlikte paylaşımı gerçekleştirebilirler. Paylaşım, serbestçe yapılabilir. Miras bırakan, yaşamı boyunca paylaşım kuralları hakkında belli başlı düzenlemeler yapmış olabilir. Paylaşım esaslarına ilişkin ana hatlar şunlardır:

• Mirasçılar, paylaşımın nasıl yapılacağı konusunda serbesttir.
• Mirasçılar arasında eşitlik ilkesi gözetilmelidir.
• Mirasçılar, taksim veya paylaşım sözleşmesini oybirliği ile yapmalıdır.
• Mirasçılar, paylaşımla ilgili olarak birbirlerine karşılıklı bilgi verme yükümlülüğüne sahiptir.

Ortaklığın Giderilmesi Davası Nedir?

Mirasın anlaşma yoluyla paylaşılamaması durumunda, paydaşlardan biri tarafından açılan dava, ortaklığın giderilmesi davasıdır. Bu dava kapsamında, tek bir paydaşın davacı olması yeterli olup, davacı olmayan diğer paydaşlar davalı olarak davaya katılmak zorundadır. Dava, Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılmalıdır.

Mirasta Denkleştirme:

Mirasta denkleştirme işlemi, mirasçılar arasında eşitlik ve dengeyi sağlamak amacıyla yapılır. Miras bırakan, sağlığında mirasçılarından birine karşılıksız olarak mirasa dahil bir mal vermiş olabilir. Bu durumda, karşılıksız yararlanan mirasçı, aldığını iade ederek mirasın dengeli bir şekilde paylaşılmasını sağlar. Denkleştirme talep eden mirasçı, bu konuda mirasta denkleştirme (iade) davası açabilir.

Tapuda Miras Paylaşımı ve Taşınmazın İntikali Nasıl Gerçekleşir?

Miras bırakanın ölümüyle, mirasçıların mirasın paylaşımı için takip etmeleri gereken belli prosedürler bulunur. Bu prosedürlerden biri, tapuda kayıtlı taşınmazların mirasçılara intikal ettirilmesine ilişkindir. Mirasçılar, mirasçı olduklarını kanıtlayan belgelerle tapuya giderek, taşınmazların kendi adlarına tescil edilmesini talep edebilirler.

Taşınmaz İntikal İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Taşınmazın mirasçılar adına tapu siciline tescili için gereken belgeler aşağıdaki gibidir:

• Taşınmazın tapu senedi veya parsel ve ada bilgileri,
• İntikal talebinde bulunan mirasçının fotoğraflı kimlik belgesi,
• Mirasçı olduğunu belirten veraset ilamı veya mirasçılık belgesi,
• Gerekirse, intikal talebinde bulunanın vesikalık fotoğrafı,
• Deprem sigortası poliçesi.

Bu belgeler, ilgili tapu müdürlüğüne sunulduğunda, taşınmazın mirasçılar adına tescil işlemi başlatılır. Taşınmazların mirasçılar üzerine tescili, herhangi bir harca tabi değildir.

Veraset ve İntikal Vergisi Nedir?

Veraset ve intikal vergisi, mirasçıların, miras bırakanın malvarlığından kalan varlıklar üzerinde işlem yapabilmek için devlete ödemek zorunda oldukları vergidir. Veraset ve intikal vergisi, miras üzerinde hak iddia eden kişi tarafından ödenir. İntikal işlemi için, taşınmazın ilgili belediyeye emlak vergisi borcunun ödenmesi ve ardından vergi dairesine giderek veraset ve intikal vergisinin ödenmesi gereklidir. Vergi ödendikten sonra, vergi dairesi tapu müdürlüğüne bir yazı göndererek ödeme yapıldığını teyit eder ve böylece intikal işlemi için önündeki engel kalkmış olur.